“We laten mensen nu gewoon op bed reanimeren”

Marjolijn Noom-Rodenburg, eigenaresse van ‘Reanimeren kun je leren’, leert haar cursisten hoe belangrijk het is om te durven én houdt ze op de hoogte van de meest recente inzichten van de Nederlandse Reanimatie Raad. Deze organisatie bracht recent zijn nieuwe richtlijnen uit. Welke veranderingen in die richtlijnen benadrukt zij in haar cursussen? 

Hoewel er in Nederland veel goed gaat op het gebied van reanimatie, kan er nog het één en ander beter, erkent Marjolijn. Als ik haar spreek, komt ze net terug van het congres van de Nederlandse Reanimatieraad, waar de nieuwste richtlijnen werden toegelicht. Ten opzichte van vier jaar geleden zijn er meerdere wijzigingen doorgevoerd. Marjolijn bladert geestdriftig door haar aantekeningen, klaar om zoveel mogelijk punten aan te stippen. 

Op bed reanimeren 

“De elektroden van de AED moeten echt goed geplakt worden”, vertelt ze terwijl ze er een boek bij pakt om het te laten zien. “De ene moet rechtsboven en de andere linksonder, maar wel echt onder de oksel. Soms zie je het op de voorbeeldplaatjes net een beetje halverwege de buik”, legt ze uit, terwijl ze de correcte plaatsen aanwijst op een afbeelding van een torso. 

“Het is toch bewezen dat als de plakker goed onder de oksel geplakt wordt, dat de stroomrichting het beste door het hart gaat. Dat is het meest effectief. Op veel plaatjes staat het nu nog verkeerd, dus de fabrikant moet die eigenlijk aanpassen. De nieuwe richtlijnen komen begin volgend jaar uit. Maar wij gaan dat nu natuurlijk al benadrukken in de cursus.”

En er zijn meer punten die Marjolijn gaat aanpassen. “Wanneer het slachtoffer bijvoorbeeld in bed ligt, zei de meldkamer vroeger: haal de persoon uit bed en leg hem op een harde ondergrond. Dat gaan we niet meer zeggen. Want dat kost te veel tijd. Dus we laten mensen nu gewoon óp bed reanimeren. Dan moeten de borstcompressies wel dieper, maar anders ben je heel lang bezig om iemand uit bed te halen. En dat is zonde van de zuurstofvoorziening naar de hersenen.”

De Nederlandse Reanimatieraad trekt dezelfde lijn bij het reanimeren van jonge kinderen. “We wisselen niet meer van volwassen- naar kinderelektroden. Want dat duurt ook weer te lang. Dan hebben ze liever dat je het met een AED voor volwassenen doet dan dat je het helemaal gaat ompluggen. Of je moet een AED hebben die al een kant-en-klare kindknop heeft.”

Een mooi en menselijk aspect

Het reanimeren van jonge mensen en kinderen is overigens een van de ervaringen uit haar jarenlange werk als verpleegkundige die Marjolijn het meest zijn bijgebleven. “Dat waren bijvoorbeeld verdrinkingen. Dat is heel traumatisch. Het reanimeren van een kind is sowieso heel heftig”, vertelt ze. Gelukkig komt het weinig voor. “Misschien twee à drie keer in mijn hele carrière. Maar het blijft je altijd bij”. 

Gelukkig wordt de begeleiding in dat soort traumatische situaties volgens Marjolijn steeds beter in Nederland. “Als je je bij Hartslag.nu aanmeldt als burgerhulpverlener, krijg je na een reanimatie mailtjes met: wil je hulp, wil je erover praten?”

“En Hartslag.nu en de Nederlandse Reanimatie Raad willen nu ook vaker kijken naar wie er bij een reanimatie aanwezig is geweest. Zo kunnen de aanwezigen de reanimatie na afloop nog eens met elkaar bespreken. Dat kan helpen bij de verwerking. Ik vind dat een mooi en menselijk aspect”, vertelt ze. 

“Maar je kunt het niemand kwalijk nemen wanneer hij blokkeert in zo’n situatie. Iedereen reageert anders wanneer zoiets gebeurt”, wil Marjolijn wel graag benadrukken. Ze heeft in het verleden namelijk gemerkt dat dit soms voorkomt. En dat vindt ze niet eerlijk. 

Gelukkig is ook de begeleiding die je vanuit de meldkamer krijgt wanneer je 112 belt, volgens Marjolijn met de jaren erg verbeterd. “De meldkamercentralist stelt je gerust en vertelt je wat je moet doen. Het is een hele wezenlijke verandering dat de meldkamercentralist een rol inneemt. Nu zeggen ze bijvoorbeeld ook, zet je handen midden op de borstkas, we tellen met u mee. Vroeger was dat toch anders.”

Al met al ziet Marjolijn de toekomst positief in. Met de jaren komen er steeds meer verbeteringen en vinden die verbeterde richtlijnen hun weg van papier naar de praktijk. En Marjolijn wil daar ook in de toekomst een actieve bijdrage aan blijven leveren, zodat steeds meer mensen durven handelen in een noodsituatie. 

Wil je meer weten over Marjolijns persoonlijke drijfveren? Lees dan ook het interview over hoe zij mensen leert durven handelen. Wil je juist meer lezen over haar missie om de hartveiligheid bij vrouwen te vergroten? Lees dan het interview over reanimeren bij vrouwen.