De 6-minutenzone: wat is het en waarom redt het levens bij een hartstilstand?

De 6-minutenzone: wat is het en waarom redt het levens bij een hartstilstand?

Bij een hartstilstand is elke seconde van levensbelang. Snelle reanimatie en de inzet van een AED zijn hierbij cruciaal. 

De 6-minutenzone maakt dit mogelijk. In Nederland hebben we als eerste land ter wereld een landelijk reanimatienetwerk waarbij de hulpverlening zo is georganiseerd dat reanimatie en AED-inzet binnen zes minuten starten. In deze blog lees je wat een 6-minutenzone precies is, welke drie elementen onmisbaar zijn en wat jij kunt doen om bij te dragen aan snellere, levensreddende hulp.

Wat is de 6-minutenzone? (definitie en 3 cruciale elementen)

Wanneer je je in een 6-minutenzone bevindt, betekent dit dat de hulpverlening zo is georganiseerd dat bij een hartstilstand binnen zes minuten de juiste hulp geboden kan worden. Daarvoor heb je volgens de Hartstichting het volgende nodig:

  • Een actief oproepsysteem.

  • Veel burgerhulpverleners.

  • Voldoende AED’s.

De rol van HartslagNu: hoe het oproepsysteem snelheid garandeert

In Nederland hebben we een goed werkend oproepsysteem. Wanneer iemand 112 belt in verband met een hartstilstand, activeert de meldkamer het oproepsysteem HartslagNu. Dat systeem stuurt berichten naar burgerhulpverleners, ofwel mensen die kunnen reanimeren, die zich in de buurt van het slachtoffer bevinden. Het systeem is aanwezig om in heel Nederland binnen zes minuten te starten met reanimatie. 

Cruciale AED-dekking: waarom 500 meter essentieel is

Om binnen zes minuten de juiste hulp te kunnen bieden, moet je snel kunnen beschikken over een AED. Uitgangspunt in Nederland is daarom dat er binnen 500 meter van elke reanimatiemelding een AED beschikbaar moet zijn. Het is dus belangrijk dat er zoveel mogelijk AED’s aangemeld zijn bij HartslagNu.  

Burgerhulpverleners: de onmisbare schakel voor vroege reanimatie

Burgerhulpverleners die kunnen reanimeren en de dichtstbijzijnde AED kunnen halen, spelen een cruciale rol binnen de 6-minutenzones, omdat ze vaak sneller aanwezig zijn dan een ambulance. Om ervoor te zorgen dat er altijd voldoende mensen zijn die snel kunnen helpen, is het belangrijk dat zo veel mogelijk mensen zich als burgerhulpverlener aanmelden bij HartslagNu.

Waarom is elke seconde van levensbelang bij een hartstilstand?

Wanneer het hart plotseling stopt, pompt het geen zuurstofrijk bloed meer rond. Hierdoor stopt de bloedtoevoer naar vitale organen, waaronder de hersenen. Zonder hulp raken de hersenen na vier tot zes minuten al onherstelbaar beschadigd. Door zo snel mogelijk te starten met reanimatie en de inzet van een AED kan deze schade voorkomen worden. 

De noodzaak tot snel handelen wordt onderstreept door de volgende feiten:

  • Volgens de Nederlandse Reanimatie Raad is de overlevingskans het grootst wanneer iemand binnen zes minuten ter plaatse is. 

  • Amsterdam UMC analyseerde de gegevens van ruim 3700 patiënten met een hartstilstand buiten het ziekenhuis. Daaruit blijkt dat elke minuut vertraging bij de eerste AED-schok de overlevingskans met 6% verlaagt.

Al met al geldt, hoe sneller je reanimeert en de AED inzet, hoe beter. 

Impact van de 6-minutenzone: huidige dekking en cijfers in Nederland

De huidige situatie in Nederland ziet er als volgt uit: 

  • Volgens het jaarverslag van HartslagNu uit 2024 zijn er in Nederland maar liefst 243.232 burgerhulpverleners en  25.119 actieve AED’s aangemeld bij HartslagNu.

    • Volgens kamervragen uit 2023 zijn ruim 5.000 van de destijds genoemde 25.800 AED’s alleen overdag beschikbaar. De overige AED’s zijn 24 uur toegankelijk. 

  • Aart Bosmans van HartslagNu liet in februari 2026 aan het ND weten dat er nu zo’n 31.000 AED’s zijn geregistreerd bij de organisatie. 

    • Hij schat echter in dat er in totaal wel 100.000 AED’s zijn in Nederland, maar dat een groot deel van die AED’s niet bij HartslagNu is geregistreerd, waardoor het oproepsysteem daar ook geen gebruik van kan maken. 

  • HartslagNu meldt dat het aantal actieve burgerhulpverleners toeneemt. Volgens Kamervragen uit 2023 komen er bovendien elke dag ongeveer tien AED’s bij. 

  • Op dit moment is voor 88% van alle Nederlandse adressen binnen 500 meter een AED beschikbaar via HartslagNu. 

Welke uitdagingen zijn er bij het realiseren van volledige dekking?

De dekking van 88% betekent ook dat voor een deel van Nederland de dekking nog onvoldoende is, zo meldt de Hartstichting. 

  • Provinciale verschillen: Er zijn nog grote verschillen tussen provincies. In Friesland is bijvoorbeeld slechts op 79% van alle adressen een AED op 500 meter afstand beschikbaar, terwijl in de provincie Utrecht 93% van de adressen gedekt zijn.

  • Stedelijke tekorten: Ook in sommige grote steden, zoals Amsterdam, zijn er nog plekken waar de dichtstbijzijnde AED te ver weg is. 

  • Verschil tussen buurten: Recent onderzoek van het ND toont aan dat er in rijkere buurten vaker een AED hangt dan in armere buurten.

  • De Hartstichting benadrukte in 2024 dat de groei van het aantal AED’s op dit moment stagneert. In de jaarverslagen van HartslagNu is bovendien te zien dat het aantal actieve AED’s in 2024 iets is afgenomen ten opzichte van 2023. 

Hoe kun jij ervoor zorgen dat mensen sneller geholpen worden bij een hartstilstand?

Hoewel we goed op weg zijn, moet de AED-dekking in Nederland nog verder omhoog. Hiervoor kun jij het volgende doen: 

Welke stappen kan ik zetten om het aantal burgerhulpverleners te helpen laten groeien?

Welke stappen kan ik zetten om te helpen bij het laten groeien van het aantal AED’s? 

  • Registreer jouw AED: Heb je een AED die buiten hangt? Of binnen op een plek die publiekelijk toegankelijk is? Registreer hem dan bij HartslagNu. 

    •  Zorg er, als het kan, voor dat de AED 24/7 toegankelijk is. Zo niet, meld wanneer jouw AED beschikbaar is.

    •  Zorg er bovendien voor dat hij makkelijk herkenbaar is en goed onderhouden. Wanneer je een AED nodig hebt, is het immers cruciaal dat hij het ook doet. Dit is ook de reden dat Pulse4all al het onderhoud in de abonnementen heeft inbegrepen. Lees hier meer over het belang van goed onderhoud voor je AED. 

  • Werk samen: Zijn er nog niet genoeg AED’s bij jou in de buurt? Werk dan samen met buurtbewoners of ondernemers om de dekking te verbeteren. Start bijvoorbeeld een inzamelingsactie of deel samen de kosten, bijvoorbeeld via het AED Pakket Buiten van Pulse4all. 

  • Informeer anderen: Heb je een AED die openbaar toegankelijk is? Laat anderen weten waar hij hangt, bijvoorbeeld via een buurtapp of sociale media. Maar liefst 40% van de Nederlanders weet namelijk niet of er een AED in hun buurt is. 

  • Wil je weten welke AED het beste is voor jouw situatie? Lees dan ook eens over waar je op moet letten bij de aanschaf van een AED.  

Kortom, het gaat al erg goed in Nederland. Het reanimatienetwerk is er. Maar het kan nog beter. Er zijn nog niet overal AED’s aanwezig. 

Bovendien zou het mooi zijn als we in de toekomst nóg sneller hulp kunnen bieden, bijvoorbeeld al binnen drie minuten, omdat dan de kans op overleven een stuk groter is dan wanneer de hulp na zes minuten komt. En daarvoor hebben we nog meer AED’s en burgerhulpverleners nodig. 

Pulse4all wil hierbij helpen door op een laagdrempelige manier meer AED’s bij particulieren en in de wijk te verspreiden. Zodat de kans op directe, levensreddende hulp in iedere straat en op elk moment verder wordt vergroot.