Voor veel mensen is het goed mogelijk om hun leven weer op te pakken na een hartstilstand. Veel overlevenden zijn een jaar na een hartstilstand weer aan het werk en wonen zelfstandig. Wel verschilt het herstel per persoon en kan iemand een jaar na een hartstilstand zeker nog kampen met gevolgen, zoals vermoeidheid en cognitieve en emotionele problemen. Ook is het mogelijk dat je minder goed herstelt, bijvoorbeeld omdat het lang heeft geduurd voordat een AED is ingezet.
Welke gevolgen kun je overhouden aan een hartstilstand?
Heeft jouw naaste recent een hartstilstand overleefd? Een hartstilstand is zowel voor het slachtoffer als voor de mensen daaromheen een heftige gebeurtenis. Als naaste van iemand die net een hartstilstand heeft gehad kan er bovendien veel onzekerheid zijn. Misschien ben je bang dat iemand ernstige hersenschade heeft opgelopen en nooit meer normaal kan functioneren.
Dit hoeft echter helemaal niet het geval te zijn. Veel mensen bouwen na een hartstilstand weer een goede kwaliteit van leven op. Ze gaan uiteindelijk naar huis en pakken hun werk en dagelijkse activiteiten weer op.
Uit onderzoek blijkt:
-
Dat 72% van de slachtoffers die voor de hartstilstand werkten, dit een jaar na hun hartstilstand weer hebben opgepakt. 43% van de mensen werkt hetzelfde aantal uren. De overige 29% is minder uren gaan werken.
-
Dat het gemiddelde activiteitenniveau van de onderzochte mensen een jaar na de hartstilstand vergelijkbaar is met het niveau van voor de hartstilstand. Dit betekent dat de groep gemiddeld ongeveer net zo veel activiteiten onderneemt als voor de hartstilstand.
-
83% van de onderzochte mensen woonde een jaar na de hartstilstand thuis, zonder daarbij hulp van anderen nodig te hebben.
Dat laat zien dat de vooruitzichten na een hartstilstand heel goed kunnen zijn en dat lang niet iedereen na deze heftige gebeurtenis verandert in een kasplantje. Toch is het ook niet zo dat mensen na een hartstilstand helemaal geen problemen meer ervaren. Uit het onderzoek bleek ook het volgende:
-
Een jaar na de hartstilstand kampte de helft van de deelnemers aan het onderzoek nog met afwijkende vermoeidheidsklachten.
-
29% van de deelnemers had na een jaar last van angst en/of depressieklachten en een even groot aantal kampte met symptomen van posttraumatische stress.
Daarnaast kunnen cognitieve problemen, zoals geheugenproblemen, concentratieproblemen en problemen met plannen voorkomen, zeker in de eerste maanden na een hartstilstand.
Wat bepaalt hoe goed iemand herstelt na een hartstilstand?
Misschien vraag je je af hoe het kan dat de één ernstige schade overhoudt aan een hartstilstand, terwijl een ander misschien nauwelijks tot geen gevolgen meer ervaart. Hieronder vind je de belangrijkste factoren die invloed hebben op het herstel. De eerste factor is meteen de enige factor waar jij direct een enorme invloed op kunt uitoefenen:
Hoe snel is er gestart met de reanimatie en de inzet van een AED?
Wanneer je een hartstilstand krijgt, wordt er geen zuurstof meer naar de hersenen vervoerd. Daardoor ontstaat er al snel een ernstig zuurstoftekort. Al na 4 tot 6 minuten zonder zuurstof raken je hersencellen onherstelbaar beschadigd. En hoe langer dit zuurstoftekort voortduurt, hoe ernstiger de hersenschade logischerwijs is.
Daarom is het zo belangrijk om de bloedsomloop zo snel mogelijk te herstellen. Bij ventrikelfibrillatie, waarbij het hart heel snel en ongecontroleerd trilt, is een AED de enige manier om het hart weer normaal te laten kloppen. Het snel inzetten van een AED is dus niet alleen cruciaal voor de overlevingskans, maar óók voor de kans op een goede kwaliteit van leven daarna.
Uit onderzoek blijkt bovendien dat de kans op een goede neurologische uitkomst afneemt naarmate het langer duurt voordat de bloedsomloop hersteld is: voor elke 5 minuten extra tijd tot herstel van de bloedsomloop neemt deze kans meetbaar af.
Borstcompressies en beademingen zorgen er daarnaast voor dat er nog wat bloed naar de hersenen en de andere organen wordt gepompt, waardoor het langer duurt voor er onherstelbare schade optreedt. Ook hiermee wil je dus zo snel mogelijk beginnen om iemand de beste kansen te geven.
Het hartritme bij het aantreffen van de patiënt
Wanneer er geen sprake is van ventrikelfibrillatie, maar van een niet-schokbaar ritme, bijvoorbeeld asystolie, is de kans op overleven en goed herstel een stuk kleiner en zal de AED bovendien geen schok adviseren. Dit komt omdat er dan geen hartritme is dat kan worden hersteld met een schok van de AED. Er zijn dan andere behandelingen nodig, waaronder medicatie. Sluit de AED wel altijd aan. Als omstander weet je immers niet wat voor hartritme er is en de AED analyseert dat voor je. Meer over welke hartritmes er kunnen zijn lees je in dit artikel over de verschillende vormen van hartstilstand.
Hoe oud is het slachtoffer en zijn er al onderliggende gezondheidsklachten?
Ook iemands leeftijd en algehele gezondheid spelen mee wanneer iemand een hartstilstand krijgt. Wanneer je voor de hartstilstand nog relatief jong bent en in goede gezondheid verkeerde, is de kans om goed te herstellen groter dan wanneer je al ouder bent en/of voor de hartstilstand andere gezondheidsproblemen had. Je lichaam is immers in betere conditie om de klap van een hartstilstand op te vangen en hiervan te herstellen.
De gemiddelde leeftijd waarop mensen een hartstilstand krijgen, is 67 jaar. Veel slachtoffers zijn dus al wat ouder, wat impact heeft op hun herstel.
Wil je hier meer over weten? Lees dan ook eens dit artikel over welke factoren iemands overlevingskansen beïnvloeden.
Ziekenhuisbehandeling
Wanneer iemand eenmaal succesvol is gereanimeerd, is de patiënt nog niet uit de gevarenzone. Ook de behandeling in het ziekenhuis speelt een rol in hoe goed iemand herstelt. Zo is het belangrijk dat er zo snel mogelijk maatregelen worden genomen om hersenschade te beperken, zoals het voorkomen dat de patiënt te warm wordt of koorts krijgt. Soms is er ondersteuning bij de ademhaling nodig.
Ook de revalidatie in de eerste tijd na de hartstilstand kan veel impact hebben. Onderzoek laat het belang zien van aandacht voor de gevolgen van een hartstilstand voor de hersenen. Wanneer hier tijdens de revalidatie aandacht aan wordt besteed, neemt de kwaliteit van leven na de hartstilstand toe.
Loop je een verhoogd risico op een nieuwe hartstilstand?
Of je meer kans loopt op een nieuwe hartstilstand, is afhankelijk van de oorzaak van de eerste hartstilstand. Vaak is er echter wel een verhoogd risico, zeker bij een hartstilstand zonder oorzaak van buitenaf. Het hangt van het volgende af:
-
Is de hartstilstand veroorzaakt door een externe factor? Zoals een ongeluk, verdrinking of verstikking? En is dit opgelost zonder dat het hart schade heeft opgelopen? Dan is er mogelijk geen verhoogd risico. Met het hart was immers niks mis. Als er wel blijvende schade is ontstaan aan het hart, kan het risico echter wel verhoogd zijn.
-
Ligt de oorzaak van de hartstilstand bij een onderliggende hartkwaal, is er een erfelijke oorzaak of is het hart door de hartstilstand beschadigd? Dan is er vaak wel een verhoogd risico.
-
Wordt er geen oorzaak gevonden? Dan kan er alsnog een verhoogd risico zijn. Erfelijke oorzaken worden bijvoorbeeld niet uitgesloten wanneer het niet uit tests blijkt. Zeker bij jonge mensen die een plotselinge hartstilstand krijgen is dit een mogelijkheid.
Wil je weten of er bij jou of bij een naaste sprake is van een verhoogd risico? Vraag dit dan altijd aan je arts. De arts kan na een hartstilstand bovendien besluiten om een ICD te plaatsen. Dit apparaatje geeft een schok wanneer er opnieuw sprake is van een heel snel en chaotisch ritme, zoals bij ventrikelfibrillatie.
Wil je meer weten over wat de kans op een hartstilstand verhoogt? In dit artikel lees je hier meer over.
Veelgestelde vragen over herstel na een hartstilstand (FAQ)
Hoe lang duurt herstel na een hartstilstand gemiddeld?
Er is geen vaste hersteltermijn die voor iedereen geldt. Het herstel verschilt sterk per persoon en is van verschillende factoren afhankelijk. Wel blijkt uit onderzoek dat het meeste lichamelijke en psychische herstel plaatsvindt vanaf twee weken tot drie maanden na de hartstilstand.
Daarna vinden er in het eerste jaar vaak nog meer verbeteringen plaats wat betreft het oppakken van activiteiten, werk en participatie in de maatschappij. Toch kan het zijn dat iemand ook een jaar na de hartstilstand nog kampt met klachten. Bijvoorbeeld op het gebied van vermoeidheid of emoties.
Is een hartstilstand erfelijk?
Een hartstilstand is op zichzelf geen ziekte die je kan erven, maar de oorzaak erachter kan dat wel zijn. Er zijn een aantal erfelijke hartritmestoornissen en erfelijke ziekten aan de hartspier die een hartstilstand kunnen veroorzaken. Er kan bovendien sprake zijn van een erfelijke oorzaak die met de huidige onderzoeksmethoden niet aantoonbaar is.
In de volgende situaties kan het volgens de Hartstichting verstandig zijn om met de huisarts te overleggen, vooral wanneer jouw ouder, broer, zus of kind:
-
Onverwachts is overleden of een ICD heeft gekregen op een leeftijd jonger dan vijftig jaar.
-
Een erfelijke hart- of vaatziekte heeft.
Is professionele nazorg of lotgenotencontact beschikbaar voor overlevenden of naasten na een hartstilstand?
Ja, dat is er:
-
Wanneer je kampt met hart- en/of vaatziekten biedt de Hartstichting verschillende online communities waarin mensen hun verhaal kunnen delen en in contact kunnen komen met lotgenoten. Ook is het mogelijk om met ervaringsdeskundigen te spreken. Er zijn daarnaast verschillende stichtingen en verenigingen die belangen van patiënten behartigen.
-
Ben je betrokken geweest bij een reanimatie? Dan kun je je zowel als slachtoffer, familie, nabestaande of als burgerhulpverlener aanmelden bij HartslagSamen om in contact te komen met andere betrokkenen bij dezelfde reanimatie.
-
Ook wanneer je dichtbij iemand staat die ziek is, kun je ergens terecht. Naasten kunnen mailen naar lotgenoten@hartstichting.nl om in contact te komen met lotgenoten.
Niet alleen overleven, maar óók een goed herstel
Een hartstilstand is een ingrijpende gebeurtenis. Ook wanneer het slachtoffer de hartstilstand overleeft. Vaak krijg je te maken met een lange hersteltijd en kamp je met fysieke gevolgen en met een emotionele impact. Toch blijkt uit de cijfers dat het niet alleen mogelijk is om een hartstilstand te overleven, maar ook om er goed van te herstellen. En hoe sneller er een AED wordt ingezet, hoe groter de kans is dat dat gebeurt.
Dat is dan ook een belangrijke reden waarom wij bij Pulse4all het belangrijk vinden om zoveel mogelijk AED’s beschikbaar te stellen. Want niet alleen zorg je er daarmee voor dat veel meer mensen een hartstilstand overleven, je zorgt er ook voor dat wanneer ze dat doen, ze een veel grotere kans hebben op een goede kwaliteit van leven.